zondag 15 februari 2015

Op bezoek in de geriatrie

Nieke, een dame van bij mij op de afdeling is sedert enkele dagen opgenomen op de geriatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis omwille van maagklachten.
Nieke heeft geen familie of kennissen meer die haar kunnen bezoeken.
Daarom heb ik het op mij genomen om haar regelmatig te bezoeken.
Telkens ik daar kom , krijg ik een ongemakkelijk gevoel over mij.
Ik hoor vanuit verschillende kamers mensen roepen om hulp zonder dat daar enige reactie op komt.
En als er dan al eens een verpleegster komt dan hoor ik dat het dik tegen haar zin is “ waarom roept ge nu weer” , “ als uw kinderen hier zijn dan is er met jou niks aan de hand, dan ben je springlevend”.
En dan denk ik bij mezelf, inderdaad zuster, ge slaagt de nagel op de kop zonder dat je het zelf beseft.
Mensen die een ganse dag tussen vier muren liggen zonder enige prikkel gaan “vervelend” gedrag vertonen, mij lijkt dit niet zo abnormaal.
Afleiding en de juiste prikkels is nu net de zorgvraag van een persoon met dementie.
Ook bij Nieke merk ik een groot verschil tussen het begin en het einde van mijn bezoek.
Ik haal Nieke uit bed, ga met haar een wandelingetje doen, een colaatje drinken, ik vertel haar van alles en nog wat en dan merk ik dat Nieke veel alerter begint te reageren en dat het “apathisch” gedrag doorbroken wordt.
En voor ik het weet, ben ik bezig met een aantal mensen met dementie te animeren daar op die afdeling.
Ik maak domme grapjes, zing liedjes, vertel verhaaltjes,...tot groot plezier van die mensen.
Het is opmerkelijk dat de juiste prikkels zorgen voor een totaal ander gedrag. Mensen die beziggehouden worden, het gevoel hebben van met respect en toewijding benaderd te worden gaan zich daar ook naar gedragen.
En als het bezoekuur ten einde loopt, vertrek ik daar altijd met een dubbel gevoel, blij dat ik toch voor een tweetal uurtje iets wezenlijks heb kunnen doen en verdrietig omdat ik weet dat alles weer in hetzelfde negatieve patroon als voorheen zal verlopen.
En op weg naar huis denk ik dan, wij zijn goed bezig op Joostens.
En dat geeft me volop energie om morgenvroeg weer voor de volle 100% ertegenaan te gaan!

zaterdag 7 februari 2015

Roepgedrag bij personen met dementie

Onder roepgedrag wordt verstaan : krijsen, gillen, huilen, grommen, luid repetitief praten,...
Deze gedragsstoornis komt bij ongeveer 30% van de bewoners met dementie tot uiting.
Het wordt aanzien als één van de meest belastende gedragingen voor hulpverleners en medebewoners.
Dit vocaal storend gedrag is een zeer grote stressfactor voor de directe omgeving van de persoon met roepgedrag.
Waarom roepen deze personen? Het antwoord hierop is niet zo eenvoudig.
Het gaat over een combinatie van verschillende factoren : de cognitieve degeneratie, afnemende communicatiemogelijkheden, een groter sociaal isolement en een verkeerd aanbod van prikkels zijn de “triggers” die roepgedrag uitlokken.
Als je daar over nadenkt is dit niet zo raar. Iemand die niet meer kan zeggen wat er met hem aan de hand is zal zich uiten door te roepen ( krijgt hij aandacht mee), door de afnemende communicatie mogelijkheden zal iemand ook sneller in een sociaal isolement verzeilen waardoor hij zich eenzaam en alleen voelt.
Spijtig genoeg worden deze personen net vaak ontwijkt en geïsoleerd van de omgeving omwille van hun roepgedrag.
Deze mensen worden vaak op hun kamer gezet omdat ze de anderen storen en agiteren.
Nochtans geloof ik er in dat mensen met roepgedrag net gebaat zijn bij sociaal contact.
Rustgevende muziek, liedjes zingen, lichamelijk contact in de vorm van een massage of een snoezel sessie zijn net de prikkels die zij nodig hebben.
Deze mensen zijn vooral gebaat bij rustige en relaxerende activiteiten.
En het mag raar klinken maar iets om te eten geven helpt ook het roepgedrag te stoppen.
Wij geven onze “roepers” vaak een lolly , doordat zij zich concentreren op het likken aan de lolly, stopt het roepgedrag.
Uiteraard houd je altijd een oogje in het zeil als je iemand een lolly geeft!
En op die manier kan je effectief aan de slag gaan met storend vocaal gedrag.

zondag 25 januari 2015

Beleefplekken met voelwanden

Mensen met dementie hebben omwille van hun beschadigde hersenen problemen met het afweren van bewegings – en geluidsprikkels.
In een huiskamer zijn er vaak teveel van deze prikkels aanwezig : pratende mensen, een tv of radio die opstaat, bezoekers die over de vloer komen, personeel dat rondloopt, ....
Onze bewoners worden als het ware overspoeld en vluchten weg uit de huiskamer en lopen de gang op.
In de gangen zijn er dan weer te weinig bewegings – of geluidsprikkels waardoor zij opnieuw de huiskamer inlopen.
En zo lopen onze bewoners een ganse dag op en af zonder rust te vinden.
Uiteraard stijgt dan het risico op vallen, want mensen die een ganse dag rondlopen, putten zichzelf uit met alle mogelijke gevolgen van dien.
Om hier een afdoend antwoord op te bieden hebben we beleef plekken in onze gangen gecreëerd.
Plekken waar het fijn vertoeven is en waar broodnodige prikkels op een aangename manier gepresenteerd worden.
Deze plekken zijn strategisch gekozen in de gangen met als doel onze bewoners even tot rust te laten komen.
Wanneer je hen enkele minuten kan laten zitten , verminder je het valrisico met 50% wat toch ongelooflijk is!
Dus hebben we nu plekjes met waterzuilen die aangenaam gekleurde bubbels produceren waar visjes in rondzwemmen, voelwanden met strategisch geplaatste zitkubussen die eveneens een aangenaam licht verspreiden en uitnodigen tot rust.
Leuke kleurrijke zachte voelkussens in zetels die mensen met dementie aantrekken en uitnodigen tot even zitten.
Vogels met sensor die reageren met getjilp wanneer mensen passeren.
En dat dit werkt weet ik wel zeker....ik zie dat deze beleefplekken voor onze “dolers” plekjes zijn waar ze tot rust komen.

voelkussen

voelwand

voelwand

voelwand met zitkubussen
waterzuil

dinsdag 13 januari 2015

Mensen inspireren

Ik word heel blij van het gegeven dat ik anderen kan inspireren.
Het was dan ook een verrassing dat ik vandaag mijn naam zag verschijnen in een krantenartikel : )
Maar ik word nog gelukkiger van het feit dat heel wat mensen overtuigd zijn van het nut van onze voelschorten voor mensen met dementie!
Tijdens de voorbije workshops kwamen er reeds heel wat mantelzorgers maar ook professionals langs die met deze methodiek aan de slag wilden gaan.
Mensen uit de thuiszorg, studenten ouderenzorg, animatoren, ergotherapeuten, zorgkundigen, partners,...
En dan zien dat deze mensen daadwerkelijk aan de slag gaan en “mijn missie” uitdragen, daar wordt een mens zo gelukkig van!
Ik kan het niet genoeg benadrukken maar mensen met dementie zijn op vlak van zintuiglijke prikkeling van hun naasten afhankelijk.
Heel wat van onze mensen zijn gekluisterd aan hun rolwagen, en kunnen zichzelf niet meer verplaatsen.
Het gevolg is dan vaak dat deze mensen uren aan een stuk op hetzelfde plaatsje blijven zitten zonder de juiste prikkels op de juiste moment.
Ze worden , met goede bedoelingen, voor de TV geplaatst maar vaak worden zij hierdoor overprikkeld met negatief gedrag tot gevolg.
En dan gaan ze zelf op zoek naar prikkels, zoals de eigen huid open prullen, kleding kapot trekken, gillen, roepen, stereotiepe gedragingen ( wiegen, hoofd schudden, met de vingers tikken, krassen over een tafelblad,....) allemaal uitingen van een nood aan positieve prikkels.
En nog erger zijn de bedlegerige mensen!
En ik ben blij dat ik tijdens de workshops die broodnodige visie kan delen met anderen en hen kan inspireren om mee te werken aan een positieve bejegening van mensen met dementie.

woensdag 17 december 2014

Bomma babbelut

Snoep, en mensen met dementie is bijna altijd een geslaagde combinatie : )
Dus werd ik voor één dag bomma babbelut.
Ik stalde in mijn kraampje heel wat snoepbokalen met oude snoep uit, koetjesrepen, zure beertjes, zoethoutstokken, lekstokken, napoleon bollen, zachte gommen, spekken, groene pikkers, ufo's, pepermuntjes,...
Je had al die glinsterende ogen van onze mensen eens moeten zien...
De snoep werd uitgekozen en netjes afgewogen op een oude weegschaal en in een papieren zakje gestopt, net zoals vroeger.
De oh's en ah's waren niet te tellen...”och , das plezant hé, ik ging vroeger ook voor 5 centiemen snoep kopen in ' t winkeltje”.
En bomma babbelut, die had er ook geweldig veel plezier in, een babbeltje met de klanten, een grapje over bompa tuttefrut, een stiekeme knipoog,....echt geweldig om helemaal mee te gaan in die beleving.
En zoals ik al vaak heb gezegd is het allemaal niet zo moeilijk om onze mensen belevingen aan te bieden, inspelen op hun vroegere herinneringen en je komt tot heel wat creatieve dingen!
De herinneringen aan onze mensen hun kindertijd zitten nog steeds ergens diep weggeborgen, het is de kunst deze herinneringen terug op te diepen, en dat kan je het best doen door er een visuele voorstelling van te maken.
Er kwamen heel wat leuke verhalen over vroeger terug naar boven.
Ons Wis schaterde het uit van het lachen toen ze aan mijn snoepkraampje stond.
maar schatteke” zei ze, “waar is den tijd dat ik met de centjes die ik van onze va moest sparen in het school stiekem snoep ging kopen”....”toen dat uitkwam heb ik ervan langs gekregen ze”.
En de glimlach op haar gezicht werd alleen maar groter toen ze net als vroeger stond te twijfelen en te denken welk snoep ze ging kopen om lekker op te smullen.
En bomma babbelut is alvast een graag geziene bomma in Joostens : )



dinsdag 9 december 2014

Stemmingsstoornissen

We hebben er allemaal wel eens last van...humeurigheid noemen we dat dan.
Bij personen met dementie kunnen stemmingen zeer snel en zonder aanwijsbare reden wisselen.
De ene moment schateren ze van het lachen om de volgende moment in hysterisch wenen uit te barsten.
Vooral mensen met frontotemporale dementie worden vaak geconfronteerd met dit verschijnsel.
Alles heeft te maken met de beschadiging van de “frontale” hersenkwab. In dit gedeelte ligt namelijk de emotie regulering.
Zij zijn dus niet meer in staat om de eigen emoties te sturen of te reguleren.
Deze snel wisselende stemmingen zorgen voor frustraties bij de persoon zelf en diens omgeving.
En hier ligt een valkuil te wachten....
Wanneer personen gillen, roepen, krijsen en ook nog fysiek agressief worden raken ze vast in een negatief patroon.
De omgeving gaat vaak alsmaar meer situaties vermijden uit angst bepaald gedrag teweeg te brengen.
Er wordt niet meer samen naar buiten gegaan, sociale situaties ( iets gaan drinken, gaan winkelen,...) worden vermeden uit angst voor de reacties uit de omgeving.
En zo wordt de leefwereld van de persoon met dementie alsmaar kleiner en wordt hij alsmaar meer gefrustreerd waardoor er steeds meer “probleemgedrag” zal ontstaan.
Er ontstaat dus een vicieuze cirkel....
Uiteraard is dit gedrag “vervelend” en soms moeilijk te plaatsen.
Je moet dit gedrag ook niet accepteren maar boos worden of zelf de controle verliezen helpt evenmin.
Het is goed om onacceptabel gedrag te blokken. Je geeft een korte duidelijke boodschap dat dit gedrag niet kan ( doe dit op een zakelijke manier, zonder enige vorm van emotie).
Daarnaast denk ik dat het belangrijk is om samen leuke dingen te blijven ondernemen. Ga wandelen, een fysieke inspanning maakt lichamelijk moe waardoor er minder getobd en gepiekerd wordt , wat frustraties doet afnemen. Maar ook dansen en zingen zijn goede voorbeelden van afleiding.

donderdag 6 november 2014

Inprentingsstoornissen

U herkent het fenomeen vast wel.
Mensen met dementie die honderden keren per dag hetzelfde vragen en/ of hetzelfde herhalen.
En als je hen attent maakt op het feit dat ze dezelfde vraag al 20 keer hebben gesteld worden ze vaak boos want in hun beleving is dit uiteraard niet zo!
En het is des mens dat je daar soms heel erg zenuwachtig van wordt, er zijn zo van die dagen dat je geduld enorm op de proef wordt gesteld.
Ik zie vaak dat familieleden en zelfs hulpverleners zich daar enorm aan ergeren. Vaak ontstaat er dan een welles – nietes discussie wat leidt tot conflict met de dementerende.
Maar weet dat dit absoluut niet helpt! Je kan de persoon met dementie niet overtuigen van jouw gelijk, dat is nu eenmaal het probleem van dementie.
Vooral bij de ziekte van Alzheimer komen inprentingsstoornissen veelvuldig voor.
Het probleem zit in het korte – termijn geheugen. Met dit geheugen slagen we alle recente gebeurtenissen op , gisteren, een uur geleden, vijf minuten geleden,....voor ons kost het weinig moeite om te zeggen wat we deze voormiddag deden, voor iemand met dementie is dit een “ zwart gat”, in hun beleving was er niets.
Dus je kan je blijven verliezen in het eindeloos herhalen van allerhande zaken maar dit zal je na verloop van tijd opgeven en er zelf gefrustreerd van worden.
En uiteindelijk ontstaat er een “ foert” houding waar niemand beter van wordt, integendeel.
Ik probeer bij deze mensen de belangrijkste informatie visueel te maken. Verbale communicatie is erg vluchtig, eens een woord uitgesproken is, is het alweer verdwenen.
Ik heb een dame op de afdeling die continue vraagt “ waarom ze bij ons in Joostens is”. Die vraag herhaalde ze tot 75 keer per dag tot grote ergernis van de begeleiders en haar familieleden maar het antwoord bleef niet hangen.
Ik maakte een briefje waarop in het kort staat uitgelegd waarom ze in Joostens woont. Dit briefje plastificeerde ik en dat bewaart ze nu in haar handtas. Ook op haar kamer hangt zo een briefje aan haar kast. De eerste dagen bleef ze deze vraag stellen maar dan verwezen we naar haar briefje.
Na enkele dagen kon ze de geheugen ondersteuner zelf hanteren als ze daar nood aan had. Nu loopt ze regelmatig met het briefje in haar hand en leest het hardop voor zichzelf voor.
Dit kleine papiertje maakt dat ze zich minder afhankelijk voelt en dat ze zelf grijpt naar deze informatie als ze daar nood aan heeft.
En het eindeloze herhalen van haar vraag is gestopt!

donderdag 16 oktober 2014

Muziekuurtje

Om de veertien dagen organiseren we op donderdag voormiddag een muziekuurtje.
Dit muziekuurtje is gericht op personen met dementie die zich reeds in de verdere fases bevinden ( fase 3 en 4).
Tijdens dit uurtje wordt er een verhaal voorgelezen dat ondersteund wordt door (licht) klassieke muziek.
Zo wordt verhaal afgewisseld met muziek en wordt de aandacht specifiek gericht op de beleving ervan.
Het is prachtig om te zien dat mensen met dementie die anders eerder apathisch en in hun “eigen wereld” lijken te vertoeven, heel wat emoties laten zien tijdens dit moment.
Marieke, een dame in de derde fase van dementie is iemand die erg moeilijk te “bereiken” is. Het lijkt alsof iedere vorm van contact van haar afglijd...
Haar mimiek is eerder uitdrukkingsloos en er zit weinig beweging in haar lichaamshouding.
Maar tijdens het muziekuurtje veranderd haar mimiek, ze tovert een grote glimlach tevoorschijn en haar handen dirigeren mee op de maat van de muziek.
Op die momenten geraak je heel dicht bij haar, ze neemt zelf spontaan mijn hand vast en laat deze niet meer los.
Ik streel haar handen dan zachtjes en zie haar ontspannen en genieten. Op dat moment is er echt contact.
Tijdens sommige stukken klassieke muziek zie ik de tranen over haar wangen lopen en fluistert ze heel stilletjes “ mooi hé”.
Het is echt fantastisch om te zien hoe zij “geraakt” wordt door de muziek en daar intens van geniet en deze helemaal beleefd.
Iedere keer word ik zelf geraakt door haar emoties, maar ik word vooral geraakt door het warme menselijke contact dat we dan samen beleven.
Ik weet niet welke herinneringen of belevingen er dan door haar hoofd gaan, en op zich is dat ook niet erg...
Haar emoties kunnen naar buiten en haar ogenschijnlijk harde bolster wordt voor heel even opgeheven.
En dat is prachtig om te zien en te mogen ervaren!

maandag 25 augustus 2014

Herinneringsdoos
Mensen met dementie gaan voor een groot deel in het verleden leven.
Dit heeft te maken met het gegeven dat hun korte termijn geheugen ernstig beschadigd is waardoor zij geen nieuwe informatie kunnen opslaan en vasthouden.
En dus gaan gebeurtenissen en herinneringen uit hun jongere jaren een steeds belangrijkere plaats innemen in hun huidig leven.
Mensen met dementie vinden het gewoon ook heel erg fijn om te praten over hun verleden.
Om dit fenomeen te stimuleren en te ondersteunen kan je voor de persoon met dementie gebruik maken van een Herinneringsdoos.
Een Herinneringsdoos is niet meer dan een (houten) kist of een krat met daarin voorwerpen die een belangrijke rol hebben gespeeld in het leven van de persoon met dementie.
Een voorbeeld van voorwerpen in een Herinneringsdoos voor iemand met een agrarisch verleden: hooi, pluimen ( link met kippen), rood met witte bolletjes sjaal, flesje melk, miniatuur dieren ( kip, varken, koe,...), foto's van zijn boerderij, gedroogde bloemen ( veldbloemen), aardappel, fruit, gereedschap,...
De Herinneringsdoos hoeft niet perse afgestemd te zijn op een beroepsverleden het kan ook gewoon voorwerpen bevatten die (opnieuw) mooie herinneringen oproepen zoals foto's van de kinderen en kleinkinderen, het huwelijksboekje,
een pijp, eau de cologne, juwelen, medaille, blikken dozen,....
Het is vooral belangrijk dat de voorwerpen een bepaalde (positieve) binding hebben met de persoon waardoor de zintuigen optimaal geprikkeld worden en waardoor ( vergeten) herinneringen en verhalen opnieuw boven komen!
Het is vaak zo dat bezoekers soms niet meer weten wat te zeggen of te doen met de persoon met dementie...zo kan de aanwezigheid van een Herinneringsdoos op de kamer een mooie gelegenheid zijn om samen te vertellen en plezier te maken.
Deze methodiek is ook bijzonder geliefd bij kinderen, want zij zijn van nature nieuwsgierig en zullen het geweldig vinden om alle voorwerpen te bekijken en de mooie verhalen te aanhoren.
Ook voor ouderen die slechtziend zijn en die veel moeite hebben om letters te lezen of foto's te bekijken kan de doos met voorwerpen een mooi alternatief bieden. Er kan gevoeld, geroken, gehoord en geproefd worden!
voorbeeld van de inhoud van een herinneringsdoos

donderdag 14 augustus 2014

Animatie

Ik weet niet of u het artikel in de krant “ de morgen” reeds gelezen hebt .
Onze nieuwe Vlaamse regering gaat de subsidies voor animatie afschaffen in de rusthuizen!
Volgens hen kunnen vrijwilligers evengoed activiteiten organiseren voor onze bewoners daar zijn volgens hen geen professionals voor nodig.
Naar mijn bescheiden mening is dit toch wel zeer kort door de bocht gaan.
Deze politici beseffen niet dat animatie veel meer is dan het organiseren van een bingo avond of het regelen van een artiest die komt optreden!
Animatie is een visie die erop gericht is de levenskwaliteit van een kwetsbare groep bewoners te optimaliseren en te vergroten.
Mensen met dementie hebben nood aan activatie want zelf slagen zij er niet meer in zichzelf “bezig” te houden.
En zoals ik reeds vaker heb gezegd zullen mensen die zich vervelen veel sneller afglijden in apathie en zullen zij veel meer gedragsproblemen ontwikkelen!
Het is namelijk wetenschappelijk bewezen dat activiteiten zorgen voor een vaste en noodzakelijke structuur in het leven van een persoon met dementie.
Activiteiten gaan trouwens veel verder dan bingo spelen. Heel wat rusthuizen hebben voornamelijk mensen met dementie die zich reeds in een gevorderde fase bevinden. Deze mensen hebben een totaal andere zorgvraag!
Zij zijn gebaat met basale activiteiten zoals daar zijn : belevingstheater, snoezelen, zintuiglijke activering,....
Ik vind het wraakroepend dat enkele politici die waarschijnlijk nog nooit van dichtbij werden geconfronteerd met dementerenden zulke ingrijpende beslissingen kunnen nemen!
Wie zal dan in de toekomst deze uiterst kwetsbare groep begeleiden en zorgen dat hun levenskwaliteit gevrijwaard blijft?
Verzorgend en verplegend personeel heeft geen tijd om noodzakelijke activiteiten te ondernemen met onze bewoners, de werkdruk is namelijk immens hoog in de rusthuizen....dus zullen onze rusthuizen , zonder animatoren, niet meer dan veredelde ziekenhuizen worden....met alle gevolgen van dien!
En de rusthuizen die er desondanks toch voor blijven kiezen om met animatoren te werken zullen niet anders kunnen dan hun dagprijzen te verhogen.
Dan stel ik mij de vraag....wie wordt hier nu beter van?

zaterdag 5 juli 2014

Aroma zorg

Weinig mensen zijn zich er van bewust welke belangrijke rol geuren hebben in het begeleiden van mensen met dementie.
Door middel van geur kan je weggestopte herinneringen opnieuw levendig maken.
Denk maar aan de geur van lavendel bijvoorbeeld, het ruiken van deze geur katapulteert je terug naar een vakantie in Frankrijk of neemt je mee terug naar het huis van je grootouders die lavendel zakjes in kleerkasten stopten tegen de motten...
Wij maken in Joostens ook zeer gretig gebruik van deze methodiek.
Zo verspreiden we, bij het maken van voelschorten met onze bewoners, een aangepaste , specifieke geur waardoor we het gezellig samenzijn intenser maken.
Op die manier leggen we een belangrijke link tussen beleving en geur ( herinnering).
Achteraf zal het ruiken van diezelfde geur een aangename herinnering oproepen!
Ook op de voelschorten zelf werken we vaak met geur...een zakje lavendel of een zakje gedroogde rozenblaadjes zijn gekende “oude” geuren die voor heel wat mensen het gevoel van geborgenheid versterken.
Maar je kan met geur ook iemand zijn gemoedstoestand beïnvloeden...
Bij mensen die weinig levenslust kennen helpt het verspreiden van pompelmoes of zoete sinaas geur.
Verdriet kan verzacht worden met rooshydralaat of mandarijn.
Bij vermoeidheid werkt rozemarijn en ravintsara enorm goed en mensen die agressie vertonen kunnen we kalmeren met citroen geur.
De etherische oliën die wij gebruiken zijn pure natuurlijke geuren er komt dus niks chemisch aan te pas! Al onze geuren hebben een biologische garantie.
Mensen die de afgelopen maanden onze workshop gevolgd hebben waren allemaal onder de indruk van wat geur kan betekenen in de wereld van dementie.
En op zich is dit allemaal niet zo vreemd....
Ook wij zijn allemaal te beïnvloeden door bepaalde geuren...
Ga bij jezelf maar eens na wat het ruiken van vers gebakken frietjes bij je doet....
Of wat dacht je van de verspreiding van bepaalde geuren in winkels om zo ons koopgedrag te beïnvloeden...
Tijdens onze workshop gaan we hier dieper op in....dus wie interesse heeft...inschrijven zou ik zeggen.

dinsdag 24 juni 2014

Negatief aangeleerd gedrag

Gedrag is iets wat aangeleerd wordt door middel van opvoeding en door de ruimere omgeving m.a.w. wij gedragen ons op de manier waarop anderen op ons reageren.
Dit fenomeen zie ik ook vaak terug bij “negatief aangeleerd gedrag” bij personen met dementie.
Zonder dat de omgeving er zich bewust van is versterken zij “negatief gedrag”.
Een voorbeeld om dit te kaderen :
Marie, een dame van 87 jaar werd opgenomen in het woon-zorgcentrum omdat de thuissituatie problematisch werd. Marie kon niets meer zelfstandig, ze klaagde en zeurde en deed continue een beroep op haar naaste omgeving.
Deze zagen geen andere mogelijkheid meer dan een definitieve opname.
In de eerste weken na opname zagen wij inderdaad een dame die zich sterk afhankelijk opstelde, geen initiatief nam en continue klaagde en zeurde.
Uiteraard observeerde wij mevrouw ook op momenten dat zij zich alleen waande.
Op die momenten kregen wij een totaal andere dame te zien...ze stapte zelfstandig rond, ging alleen naar het toilet, schonk zichzelf water in,...kortom ze trok zeer goed haar plan.
Wanneer zij in ons gezelschap vertoefde zagen wij opnieuw het stereotiepe afhankelijk gedrag, dan kon ze plots niets meer!
Door niet ( meer) te reageren op dit negatief gedrag maar haar te belonen wanneer ze positief gedrag vertoonde keerde de hele situatie.
Mevrouw stapt nu heel de dag zelfstandig rond ( de rolwagen is ondertussen opgeborgen), ze smeert haar boterhammen zelfstandig, neemt deel aan de activiteiten en haar klagen en zeuren is zo goed als verdwenen.
Vreemd zal u misschien denken....nee hoor! Deze dame had geleerd dat wanneer zij zich afhankelijk en hulpbehoevend opstelde ze heel veel aandacht kreeg van haar omgeving ( = negatief aangeleerd gedrag).
In zulke gevallen is het belangrijk om “nieuw gewenst gedrag” aan te leren!
Iedereen is onderhevig aan aandacht vanuit zijn / haar omgeving dus kan je negatief aangeleerd gedrag ook veranderen in positief aangeleerd gedrag.
Door mensen complimenten te maken, een schouderklopje te geven, samen iets fijns te ondernemen kan je hen aanleren dat zij aandacht krijgen op een positieve manier.
En dan zal je merken dat zij het negatief aangeleerd gedrag niet langer nodig hebben om aandacht te krijgen!

maandag 16 juni 2014

Omgaan met moeilijk gedrag

Mensen vragen me vaak hoe ze moeten omgaan met “ moeilijk gedrag” bij dementerenden.
De definitie van “moeilijk hanteerbaar gedrag” is een verzamelnaam voor verschillende vormen van gedrag die stress veroorzaken bij de cliënt, de omgeving en bij zorgverleners.
En zoals er zoveel verschillende gedragingen zijn bestaat er ook geen algemene leidraad van wat te doen.
Er zijn wel heel wat tips die je kunnen helpen om “moeilijk gedrag” beter te begeleiden.
Het is eerst en vooral belangrijk om “moeilijk” gedrag te analyseren. Wanneer komt het voor, wat was de aanleiding, wat is de frequentie,...
Ik ben ervan overtuigd dat aan de grond van moeilijk gedrag vaak één of andere emotie schuilt!
Wanneer situaties onduidelijk zijn of mensen begrijpen niet wat er van hen verwacht wordt zullen dementerenden snel overgaan tot één of andere vorm van agressie. Dat is voor hen vaak nog de enige manier om de omgeving duidelijk te maken dat ze het met bepaalde dingen niet eens zijn.
Een voorbeeld om dit te kaderen:
Jos, een man van 88 jaar met matige dementie zat rustig in de zetel wat voor zich uit te kijken. Jos hoort niet goed wat er kan voor zorgen dat hij dingen verkeerd begrijpt of opvat ( als hulpverlener moet je dit incalculeren!).
De fysio is op dat moment oefeningen aan het doen met een medebewoner. Hij laat de man een aantal keer opstaan vanuit de zetel om zo zijn beenspieren te versterken.
Jos aanschouwt dit tafereel en knikt glimlachend naar de fysiotherapeut.
Na enige tijd komt de fysio tot bij Jos en wil hem dezelfde oefening laten doen.
Jos staat op en gaat terug zitten, zo een viertal keer na elkaar. Opeens wordt Jos heel erg boos en slaat met zijn vuist op het gezicht van de fysiotherapeut.
Jos geraakt helemaal over zijn toeren en begint te roepen “ wat denkt gij wel onozelaar, zo met mijn voeten spelen”.
Jos dacht dus dat de fysiotherapeut met zijn voeten aan het spelen was omdat hij telkens moest opstaan en weer gaan zitten. Hij begreep dus niet dat dit een fysiotherapeutische oefening was.
Dit gedrag is dus een gevolg van een situatie die totaal onduidelijk was voor Jos en dan verliest hij zich in agressie, zowel verbaal als fysiek.
Het gevolg is dat Jos niet meer wil meewerken met de fysiotherapeut want hij koppelt die negatieve ervaring vast aan een gezicht.
Deze situatie had vermeden kunnen worden als men er zich eerst van vergewiste dat Jos duidelijk begreep wat de bedoeling was. Je zou dit kunnen doen aan de hand van een geschreven iets, een pictogram of een foto.
En zo gaat het vaak met “ moeilijk gedrag”. Als dingen niet duidelijk zijn veroorzaken ze stress bij dementerenden en vervallen zij in “negatief gedrag”

donderdag 5 juni 2014

Zintuiglijk theater

Wij spelen een aantal keer per maand zintuiglijk theater voor onze bewoners die zich al in de verdere fases van dementie bevinden ( verborgen en verzonken fase).
De voorstelling is er voornamelijk op gericht om de zintuigen positief te prikkelen en op die manier innerlijke rust te creëren.
Tijdens de voorstelling wordt er zo goed als niet gepraat maar richten we ons vooral op de verschillende zintuigen.
Afgelopen voorstelling nam ik Mieke mee, een dame die voorheen een doler was en door immobiliteit niet meer kan stappen.
Mieke is extreem onrustig, ze schreeuwt, gilt en vindt geen rust gedurende een ganse dag.
Dit gedrag is niet vreemd , voorheen liep zij een ganse dag rond en prikkelde zichzelf, nu dit niet meer lukt, kan zij enkel nog schreeuwen en gillen om zo zelf een prikkel te creëren ( vibraties) , weliswaar op een “vervelende” manier voor haar omgeving.
Haar begeleiders geven aan dat ze het erg moeilijk vinden om Mieke tot rust te laten komen. Het lijkt voor hen alsof er geen contact meer mogelijk is.
Tijdens de eerste minuten van de voorstelling was Mieke erg onrustig, ze jammerde , weende en gilde.
Op zulke momenten is het belangrijk om zelf rustig en kalm te blijven ( spiegel neuronen!).
En dan gebeurde het onwaarschijnlijke....Mieke werd rustig en ontspande zich. De aangeboden prikkels werden gretig opgenomen en haar gedrag veranderde.
Er was interactie, ze nam de handen van de spelers vast, liet het toe dat men haar masseerde en beantwoordde dit met een grote glimlach.
De spanning verdween uit haar lichaam en ze reageerde steeds alerter op de prikkels. Je zag haar echt genieten....prachtig gewoon!
En het mooiste is dat Mieke een ganse avond rustig en ontspannen bleef net alsof haar hersenen de nodige brandstof hadden getankt om even verder te kunnen.
En in feite is dit ook zo. De hersenen van onze dementerenden hebben nood aan eenvoudige en aangename prikkels. Zij worden vaak overspoeld met prikkels ( TV, radio, druk gepraat,...) die zij niet meer kunnen plaatsen en die vooral chaos in de hersenen teweegbrengen.
Op dat soort “negatieve prikkels” reageren zij negatief met “gedragsproblemen” als gevolg!
En zo zie je maar dat aangename zintuiglijke prikkels een wereld van verschil kunnen betekenen in de wereld van dementie!

woensdag 28 mei 2014

Workshops voelschorten voor het komende najaar

Onze workshops zijn een groot succes en de vraag naar blijft groot daarom gaan we er ook dit najaar mee verder.
Naast heel wat inhoudelijke en praktische uitleg omtrent ons zintuiglijk materiaal krijg je ook een ( korte) uitleg over het gebruik van aroma therapie.
Het werken met etherische oliën sluit nauw aan bij onze voelschorten ...op die manier kan je het werken met zintuiglijk materiaal nog versterken.
An, de aroma meter van Joostens werkt al jaren met etherische oliën binnen onze voorziening en zij is dan ook de meest aangewezen persoon om jullie mee op weg te helpen naar een actief gebruik hiervan.
Onze workshops vinden plaats in ZNA Joostens, Kapellei 133 te Zoersel
Wil jij er ook graag bij zijn, schrijf je dan snel in....

Vrijdag 26 september van 13 tot 16u

Vrijdag 21 november van 13 tot 16u

De deelname prijs bedraagt 5 euro / per persoon ( materiaal inbegrepen).
Wij vragen jullie om enkel een ( bad) handdoek, schort, kussensloop of ( zachte) sokken mee te brengen zodat iedereen zijn eigen creatie mee naar huis kan nemen.
Indien je als groep wil inschrijven ( minimum 8 personen) kunnen er ook extra workshops ingericht worden!
Alle vragen en inschrijvingen kunnen gericht worden aan minsen@skynet.be

Veel groeten en wie weet tot binnenkort
Nadia

vrijdag 23 mei 2014

ZNA Joostens danst

In Joostens maken wij heel wat plezier!
Soms leven er nog erg stereotype ideeën rond de wereld van dementerenden...
Met onderstaand filmpje wil ik jullie laten zien dat deze wereld niet alleen maar kommer en kwel is...maar dat we met z'n allen ook heel wat prachtige en hartverwarmende momenten beleven!





donderdag 8 mei 2014

Ontremd gedrag

Bij een groot deel van onze dementerenden zien we het ontstaan van ontremd gedrag.
Ontremd gedrag is een gedragsstoornis die ontstaat omdat er belangrijke delen in de hersenen steeds meer beschadigd raken.
Hierdoor treden er neurovegetatieve veranderingen op in de hersenen die een invloed hebben op het seksueel gedrag, eetstoornissen veroorzaken en het slaappatroon ontregelen.
Je zou dit ontremd gedrag kunnen omschrijven als “ gedrag waar bijna geen rem meer op zit” of “ gedrag dat in overdrive gaat”.
Op seksueel vlak zien we dat mensen regelmatig een obsceen taalgebruik gaan hanteren of zichzelf te pas en te onpas uitkleden en vaak ook handtastelijk worden.
Het is vaak zo dat deze mensen een enorme nood hebben aan lichamelijke nabijheid van anderen maar door hun ongepaste manier waarop zij dit uiten bereiken ze vaak het tegendeel. Heel wat hulpverleners gaan hen juist op afstand houden omwille van hun handtastelijkheden wat voor hen zeer tragisch is.
Alhoewel je hen geen nieuw gedrag meer kan aanleren en het absoluut geen zin heeft hen te berispen is het toch belangrijk om consequent te zijn.
Wanneer dementerenden obsceen taalgebruik hanteren negeer dit dan ( doe alsof je het niet hoort!) want hoe meer jij reageert hoe meer hij het zal doen!
Reactie ( ook negatief) versterkt dit gedrag.
Ook wat betreft handtastelijkheden....trek je grens maar overdrijf niet!
Uiteraard moet je niet toelaten dat iemand aan je borsten zit maar probeer die nood aan lichamelijkheid op een aanvaardbare manier te compenseren door de persoon zijn hand eens vast te pakken of door samen eens te dansen,...
Iedereen heeft nood aan lichamelijke nabijheid , dit maakt ons tot mens!
Wanneer het gaat over een ontremd eetpatroon probeer dan de persoon in kwestie af te leiden.
Onderneem actieve en leuke activiteiten die het geobsedeerde denken doorbreken en zorg voor gezonde alternatieven wat eten betreft.
Spijtig genoeg zal je ontremd gedrag niet kunnen veranderen maar je kan het wel kanaliseren tot een meer aanvaardbare vorm.
Want wanneer je niets onderneemt loopt de persoon in kwestie groot gevaar om sociaal uitgesloten te worden!
Bedenk altijd dat hun gedrag een gevolg is van hun ziekte en zij er niet rationeel voor kiezen om zich zo te gedragen!

dinsdag 29 april 2014

Benefiet voorstelling

Warre Borgmans, de bekende acteur, is de peter van Joostens.
Op donderdag 19 juni geeft hij een voorstelling “ Eindelijk Hamlet” in CC Schoten – zaal de kakelaar.
In dit theaterstuk zweeft Warre Borgmans tussen humor en drama, realiteit en fantasie. Feiten over shakespeares ' Hamlet' worden vlot verweven met anekdotes over zijn eigen leven. Dat Warre ook enorm goed kan vertellen, maakt het allemaal nog zoveel beter. Als je graag lacht, is dit stuk zeker een aanrader!
En naast het bijwonen van een geweldige avond, waar je trouwens onze voelschorten kan bewonderen, steun je ook nog eens tal van prachtige projecten!
De opbrengst van deze avond komt volledig ten goede aan de organisatie van activiteiten en projecten voor onze bewoners!
Één van deze gefinancierde projecten is een volledig uitgebouwd “belevingscircuit” voor onze dolende bewoners.
Binnen enkele maanden kunnen zij dankzij uw steun, ontspannen en genieten van voelwanden, lichtgevende kubussen, waterzuilen, diafragma projecties, natuurgeluiden en belevingshoeken!
Dus met z'n allen naar CC schoten – zaal de kakelaar op 19 juni om 20u.
Tickets kosten 15 € in voorverkoop en 17€ aan de kassa.
Je kan tickets kopen aan het onthaal van Joostens ( elke werkdag tussen 9 en 15u) of je kan telefonisch reserveren 03/384.56.05 of via mail helga.maeyens@zna.be, mits overschrijving op het rekeningnummer BE 78 0910 1768 8886 met de vermelding “ Hamlet en het aantal personen”. De kaarten kan je dan de avond zelf ophalen aan de kassa.
Hopelijk zie ik u allen dan!
Alvast nen hele dikke merci namens mezelf en al mijn bewoners!

woensdag 23 april 2014

Week van de valpreventie

Deze week staat helemaal in het teken van de valpreventie, het voorkomen van valpartijen bij ouderen.
Nog veel te vaak zijn ouderen het slachtoffer van een val met ernstige gevolgen zoals heupfracturen.
En vaak is er naast het lichamelijk letsel ook een blijvend psychisch gevolg.
Velen onder hen worden bang om nog actief te bewegen en ondernemen nog weinig waardoor ze zowel lichamelijk als psychisch zeer snel gaan degenereren!
Om hier de aandacht op te richten naar zowel de oudere als zijn omgeving hebben we deze week op Joostens een aantal leuke activiteiten bedacht.
Afgelopen maandag hielden we een grote sessie Zumba waaraan alle bewoners en hun familie konden deelnemen. Er werden aangepaste bewegingen gemaakt op leuke muziek zodat iedereen kon zien dat bewegen vooral plezier betekent.
Maar naast zumba organiseerden we ook een “sterren op de dansvloer” namiddag.
We dansten de polka , een wals of een vogeltjes dans op de tonen van nostalgische muziek.
En het fijne aan zo een dansnamiddag is dat muziek en beweging een geweldige positieve invloed heeft op onze mensen hun psychisch welzijn.
Maar naast al die actieve activiteiten proberen we ook een bewustwordingscampagne te lanceren.
Want vallen heeft vaak te maken met onaangepast schoeisel en kledij.
Broekspijpen die te lang zijn, rokken die afzakken, schoenen zonder antislip, versleten veters of pantoffels geven vaak aanleiding tot onstabiliteit met vallen als gevolg!
Maar niet alleen kledij en schoeisel zijn een bron van gevaar ook de inrichting van een huis speelt mee.
Tapijten stoppen vaak bruusk de beweging als je met een rollator stapt of lage meubelstukken worden niet op tijd opgemerkt met struikelen tot gevolg.
Ik denk dat het goed is om de leefwereld van onze ouderen eens van nabij te bekijken....want voorkomen is veel beter dan genezen!!!

donderdag 10 april 2014

Op stap met dementerenden

Sociale integratie, inclusie,...allemaal dure woorden om te omschrijven dat ook mensen met een beperking nood en recht hebben op een actieve deelname in onze samenleving.
En in Joostens dragen we deze visie een warm hart toe...
Vandaag vertrokken we richting Deurne, naar de plaatselijke markt.
Slenteren langs talloze kraampjes met de zon op ons gezicht...echt zalig!
Proeven , ruiken en voelen aan al dat kleurrijk fruit.
En de talloze herinneringen die komen bovendrijven bij onze mensen...”och, zusterke , ik ging vroeger wekelijks naar de markt” , “ wat ben ik blij om hier nog eens terug te komen”...geweldig toch!
Onze mensen vinden dit hele gebeuren zo geweldig en vooral omdat ze ieder een portemonneetje bij hebben met enkele euro's zodat ze echt iets voor zichzelf kunnen kopen.
Je ziet hen stralen wanneer ze hun eigen aankoop zelfstandig betalen en hun koopwaar goed wegmoffelen.
De zak snoep of de nylonkousen zijn op dat moment een schat van onbetaalbare waarde voor hen.
En alle marktbezoekers zullen het geweten hebben....onze mensen zijn zo echt en ontwapenend dat menigeen niet anders kan dan glimlachen om de aanstekelijke vrolijkheid van onze mensen.
En onze Ferre was nog het meest fantastisch...hij besloot om met zijn centen een boeketje bloemen te kopen om in onze living op tafel te zetten.
daar heeft iedereen veel plezier van” zei hij met een trotse glimlach.
En de pret was nog niet gedaan, we kochten enkele gebraden kippen die we op een terrasje lekker oppeuzelde samen met een verfrissend pintje of glaasje wijn.
En wees maar zeker dat die kippetjes meer dan gesmaakt hebben ; )
Op de markt kochten we ook nog heerlijk geurende koffiebonen die we de komende dagen gaan malen en opschenken.
Maar ook lekkere radijsjes die we met een boterham met platte kaas gaan op smullen...
En zo blijven we de komende dagen verder drijven op deze sfeer....
En zoals ik al vaak heb gezegd is dit het schoonste bewijs dat het niet gaat over het WAT je doet maar des te meer over het HOE!
Een sfeer creëren waar onze mensen weer heel even hun gewone leven van weleer kunnen oppikken en dit ondersteunen door hen deze kansen te bieden dat is wat volgens mij de definitie van inclusie inhoudt!
Hop naar de volgende uitstap ; )

vrijdag 4 april 2014

Knutselen met dementerenden

Binnenkort is het weer lentemarkt bij ons in Joostens...en dat betekent werk aan de winkel!
Knippen, plakken, schilderen, naaien,..om al die fraaie knutsels tijdig klaar te krijgen.
Heel wat mensen denken soms dat personen met dementie dit alles niet meer kunnen....niet dus!
Uiteraard is het belangrijk om de dingen ietwat te vereenvoudigen ( omwille van hun problemen met de fijne motoriek).
Maar wanneer het materiaal is aangepast en de te volgen stappen vereenvoudigt zijn slagen zij er in om prachtige creaties te verwezenlijken.
Soms zijn fijne penselen voor hen moeilijk te hanteren maar wanneer ze in de plaats een stukje (schuur) spons of een kwastje met grote handgreep krijgen lukt schilderen en plakken wel.
Ook stempelen in plaats van schilderen kan een eenvoudige oplossing bieden.
En misschien is het knutselwerk niet altijd even perfect gemaakt maar dat is het minste van onze zorgen!
Plezier beleven, in volle bewondering kijken naar je eigen creaties en daaruit een groot zelfvertrouwen putten zijn nog altijd de belangrijkste doelen tijdens onze crea momenten!
Ik laat jullie even meegenieten van al die prachtige dingen die onze mensen gemaakt hebben!






woensdag 26 maart 2014

Ondervoeding bij dementerenden

Heel wat personen met dementie krijgen te maken met ondervoeding tijdens hun ziekteproces.
De meerderheid zijn de nog thuiswonende ouderen. Zij vergeten letterlijk te eten en te drinken.
Hoe kan dat denkt u....wel het zogenaamde hongergevoel verdwijnt tijdens het ziekteproces waardoor eten voor hen geen primaire behoefte meer is.
Doch spelen er ook nog andere belangrijke aspecten mee in het te weinig eten en drinken.
Heel wat van deze mensen krijgen te kampen met slikproblemen waardoor eten vaak een moeizaam iets wordt. Je continue verslikken is een pijnlijke en beangstigende zaak!
Deze mensen zijn beter af met gepureerd of gemixte voeding en ingedikte drank!
Maar ook tand – en/of gebitsproblemen zijn vaak een deel van het voedingsprobleem.
Een prothese die niet meer fatsoenlijk past maakt kauwen moeilijk en pijnlijk en dan is het niet verwonderlijk dat velen zeer weinig gaan eten.
Naast al deze medische problemen hebben we ook nog de sociale aspecten en deze kunnen we zeer zeker positief beïnvloeden!
Een gezellig gedekte tafel met mooi servies, een fleurig bloemetje en kleurrijke servetten nodigt sowieso al veel meer uit tot eten dan een sobere tafel.
Zet tijdens het eten alle achtergrondgeluiden uit ( geen radio , geen TV,...) deze leiden de aandacht alleen maar af.
Naast het elimineren van “ storend” achtergrondgeluid moeten we ook naar ons eigen gedrag gaan kijken.
Wanneer wij continue de kamer in – en uit lopen, hardop praten met elkaar, de telefoon continue rinkelt,...zijn wij een zeer grote stoorzender voor onze mensen!
Hier is het teletubbieprincipe echt wel op zijn plaats....enkel de aandacht richten op datgene waar hij naartoe moet gaan!
Schep geen grote hoeveelheden op deze mensen hun bord, dit zal hen enkel ontmoedigen.
Het is veel beter hen verschillende kleine maaltijden/snacks per dag aan te bieden zo blijft hun energie peil een ganse dag op niveau!
Zet gans de dag bekertjes met drinken op de tafel zodat ze regelmatig gaan drinken ( visueel maken werkt echt!).
Een bijkomend probleem bij ondervoeding is het gegeven dat heel wat personen met dementie vaak niet meer weten hoe te beginnen eten!
Velen onder hen kampen met een probleem qua herkenningsbegrip en weten dus niet meer hoe een bestek te hanteren.
Doe voor ( zo zet je hun cognitief bewegingsschema in gang) en het is zo dat veel mensen beter met een lepel kunnen eten dan met een vork!

woensdag 12 maart 2014

Smul namiddag

Enkele keren per jaar organiseren we op Joostens een heuse smul namiddag.
Gisteren was het weer zover.... onze frietjes smul namiddag.
Dat betekent....werk aan de winkel....aardappelen schillen en tot frietjes verwerken....voor een 100 tal mensen.
En das altijd geweldig om te zien hoe onze bewoners helemaal opgaan in dat karwei.
Herinneringen aan vroeger komen dan steevast boven en het speeksel loopt iedereen al in de mond alvorens de eerste friet gebakken is.
Alle fantasierijke combinaties passeren de revue...frietjes met een lekkere kwak mayonaise, met stoofvlees saus, pickles, een cervela, of een lekkere haring erbij...
En het jassen en snijden is altijd al veel te snel voorbij, ook al passeren er ettelijke kilo's door de handen!
De voorbereiding op al dat lekkers heeft altijd een speciaal sfeertje...het samenwerken aan iets groots geeft iedereen vleugels en de nodige dosis zelfvertrouwen.
En in de namiddag is het dan eindelijk zover...de zelfgemaakte frietjes worden dan lekker gebakken en in smakelijke puntzakjes met een grote kwak mayonaise geserveerd.
Leuk en gezellig zal u denken....wat zeker en vast ook zo is...toch zit er achter zo een smul namiddag meer dan je op het eerste zicht denkt!
Het ruiken, proeven en het zien van de frietjes roepen heel wat fijne herinneringen op bij onze bewoners. Ze vertellen honderduit over hun jonge jaren op de kermis waar ze vaak hun man of vrouw voor het eerst ontmoette.
En die geweldige verhalen die gepaard gaan met een immense glimlach op hun gezicht....dat is prachtig!
Er wordt samen gelachen, gesmuld en soms ook een traan weggepinkt. Want herinneringen aan mooie, vervlogen tijden roepen soms ook allerhande emoties op.
En is dat erg?....Nee ...juist niet! Afscheid nemen van wat eens was hoort ook bij ons leven. Ik denk dat het belangrijk is dat ook mensen met dementie hun verdriet mogen en kunnen uiten!
Door gewoon naar hun verhaal te luisteren en hun emoties te respecteren geef je hen een heel belangrijke boodschap, namelijk, dat zij serieus worden genomen ondanks al hun beperkingen en dat zij mogen zijn wie ze zijn!
En zo schuilt er achter onze smul namiddag een existentieel kantje!

donderdag 27 februari 2014

Paniek bij dementerenden

Ik krijg regelmatig de vraag hoe het komt dat dementerenden zich zonder aanwijsbare aanleiding heel erg paniekerig gaan gedragen.
Ze verkrampen, willen geen stap meer vooruit zetten, huilen , protesteren,...
Eerst en vooral denk ik dat er altijd een aanleiding is maar dat wij ons daar vaak niet bewust van zijn!
Dementerenden reageren nooit “out of the blue” paniekerig , er is altijd een aanleiding, hoe klein of nietszeggend (voor ons) ook.
Zoals ik hier al vaak heb gezegd, hebben mensen met dementie een enorme nood aan structuur en duidelijkheid, dit geeft hen een gevoel van veiligheid.
Zij zijn niet ( meer) in staat om nieuwe, onbekende situaties te kaderen en deze correct te interpreteren.
Zo kan een dementerende helemaal overstuur geraken als je nieuwe attributen in zijn kamer plaatst. Deze voorwerpen zijn voor hem ongekend en bijgevolg bedreigend. Probeer altijd wanneer je iets wil vernieuwen op zoek te gaan naar oude, gekende materialen, deze zijn het makkelijkst te integreren.
Daarnaast hebben zij ook hun eigen “ vertekende” waarneming waardoor zij bepaalde zaken anders zien dan wij.
En deze “vervormde” waarneming geeft vaak aanleiding tot paniek.
Zo kan een dementerende helemaal overstuur raken omdat hij bijvoorbeeld het “rode lichtje” van een televisietoestel aanziet als vuur.
Of het nachtlampje dat voor de veiligheid wordt aan gelaten ' s nachts kan bepaalde schaduwen creëren die voor de dementerende angst oproepen.
Dit heeft te maken met het gegeven dat zij niet meer in staat zijn om associaties te leggen.
Zij zien bijvoorbeeld een schaduw op de muur maar begrijpen niet dat deze door de lamp gecreëerd wordt.
Het resultaat zal zijn dat de dementerende continue uit bed zal komen, de gang oploopt en helemaal overstuur raakt.
Het is dan ook zinloos om hem of haar van het tegendeel te overtuigen....dit werkt niet!
Hij of zij is op dat moment op zoek naar veiligheid en jij bent degene die deze broodnodige veiligheid kan bieden , zelf slaagt hij daar niet meer in.
Wanneer de dementerende paniekerig reageert probeer dan uit te zoeken wat de aanleiding is, vaak zijn het kleine, banale dingen die wij over het hoofd zien.
Sommige kunnen nog verbaal aangeven wat hen bang maakt!
Ga nooit mee in het gevoel van angst maar probeer juist een zelfzekere houding aan te nemen! Denk aan de spiegel neuronen, als jij mee in paniek raakt of je straalt radeloosheid en onmacht uit dan zal de angst van de dementerende alleen maar toenemen.
Neem hen wel serieus...er is niets zo erg als de boodschap krijgen dat ze het allemaal niet meer weten of nog sterker dat ze uitgelachen worden!
Hun angst is echt en reëel en voor hen op dat moment onoverkomelijk.