Omgaan met moeilijk
gedrag
Mensen
vragen me vaak hoe ze moeten omgaan met “ moeilijk gedrag” bij
dementerenden.
De
definitie van “moeilijk hanteerbaar gedrag” is een verzamelnaam
voor verschillende vormen van gedrag die stress veroorzaken bij de
cliënt, de omgeving en bij zorgverleners.
En
zoals er zoveel verschillende gedragingen zijn bestaat er ook geen
algemene leidraad van wat te doen.
Er
zijn wel heel wat tips die je kunnen helpen om “moeilijk gedrag”
beter te begeleiden.
Het
is eerst en vooral belangrijk om “moeilijk” gedrag te analyseren.
Wanneer komt het voor, wat was de aanleiding, wat is de
frequentie,...
Ik
ben ervan overtuigd dat aan de grond van moeilijk gedrag vaak één
of andere emotie schuilt!
Wanneer
situaties onduidelijk zijn of mensen begrijpen niet wat er van hen
verwacht wordt zullen dementerenden snel overgaan tot één of andere
vorm van agressie. Dat is voor hen vaak nog de enige manier om de
omgeving duidelijk te maken dat ze het met bepaalde dingen niet eens
zijn.
Een
voorbeeld om dit te kaderen:
Jos,
een man van 88 jaar met matige dementie zat rustig in de zetel wat
voor zich uit te kijken. Jos hoort niet goed wat er kan voor zorgen
dat hij dingen verkeerd begrijpt of opvat ( als hulpverlener moet je
dit incalculeren!).
De
fysio is op dat moment oefeningen aan het doen met een medebewoner.
Hij laat de man een aantal keer opstaan vanuit de zetel om zo zijn
beenspieren te versterken.
Jos
aanschouwt dit tafereel en knikt glimlachend naar de fysiotherapeut.
Na
enige tijd komt de fysio tot bij Jos en wil hem dezelfde oefening
laten doen.
Jos
staat op en gaat terug zitten, zo een viertal keer na elkaar. Opeens
wordt Jos heel erg boos en slaat met zijn vuist op het gezicht van de
fysiotherapeut.
Jos
geraakt helemaal over zijn toeren en begint te roepen “ wat denkt
gij wel onozelaar, zo met mijn voeten spelen”.
Jos
dacht dus dat de fysiotherapeut met zijn voeten aan het spelen was
omdat hij telkens moest opstaan en weer gaan zitten. Hij begreep dus
niet dat dit een fysiotherapeutische oefening was.
Dit
gedrag is dus een gevolg van een situatie die totaal onduidelijk was
voor Jos en dan verliest hij zich in agressie, zowel verbaal als
fysiek.
Het
gevolg is dat Jos niet meer wil meewerken met de fysiotherapeut want
hij koppelt die negatieve ervaring vast aan een gezicht.
Deze
situatie had vermeden kunnen worden als men er zich eerst van
vergewiste dat Jos duidelijk begreep wat de bedoeling was. Je zou dit
kunnen doen aan de hand van een geschreven iets, een pictogram of een
foto.
En
zo gaat het vaak met “ moeilijk gedrag”. Als dingen niet
duidelijk zijn veroorzaken ze stress bij dementerenden en vervallen
zij in “negatief gedrag”
